Τέλος εποχής στα ψώνια από Κίνα: Δασμοί και «Χαράτσια» σε ολα τα δέματα Temu & Shein!
Μεγάλη ανατροπή στις αγοραστικές συνήθειες εκατομμυρίων Ελλήνων και Ευρωπαίων καταναλωτών έρχεται από τις αρχές του 2026, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει τέλος στο καθεστώς ατέλειας για τα μικροδέματα από τρίτες χώρες, όπως η Κίνα, που κατακλύζουν την αγορά μέσω πλατφορμών όπως οι Temu και Shein.
Η απόφαση αυτή, που ελήφθη σε επίπεδο ECOFIN, σηματοδοτεί τη ριζική μεταρρύθμιση του τελωνειακού κώδικα της ΕΕ και έχει ως κύριο στόχο τη δημιουργία συνθηκών υγιούς και δίκαιου ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις.
Η Κεντρική Απόφαση: Κατάργηση της Απαλλαγής των €150
Η εποχή των «φθηνών» πακέτων, τα οποία έφταναν στην πόρτα μας χωρίς τελωνειακές επιβαρύνσεις, φτάνει στο τέλος της.
Συγκεκριμένα:
Κατάργηση του Ορίου: Το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECOFIN) συμφώνησε στην κατάργηση του ορίου απαλλαγής τελωνειακών δασμών των 150 ευρώ για δέματα από τρίτες χώρες.
Δασμοί από το «Πρώτο Ευρώ»: Από τις αρχές του 2026, κάθε δέμα, ανεξαρτήτως αξίας, θα περνά από τελωνειακό έλεγχο και θα επιβάλλονται δασμοί, όπως ήδη ισχύει για τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).
Επιτάχυνση του Χρονοδιαγράμματος: Η εφαρμογή του μέτρου επισπεύδεται για τις αρχές του 2026, έναντι του αρχικού σχεδιασμού της Κομισιόν για το 2028.
Η Ελληνική Στήριξη: Η Ελλάδα, με τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, πρωτοστάτησε μαζί με τη Γαλλία στην επίσπευση των μέτρων, στηρίζοντας πλήρως την πρόταση για κατάργηση του ορίου και ζητώντας άμεση εφαρμογή από το 2026. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε τη σημασία του μέτρου για τη διαφάνεια του ηλεκτρονικού εμπορίου, την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών και τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Τι Αλλάζει για Temu, Shein και το Ηλεκτρονικό Εμπόριο
Οι δημοφιλείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου όπως οι Temu, Shein και Banggood έχουν βασίσει την επιτυχία τους στις υπερβολικά χαμηλές τιμές και τη δωρεάν ή πολύ φθηνή αποστολή. Αυτό το μοντέλο στηριζόταν εν πολλοίς στην εξαίρεση των 150 ευρώ, η οποία επέτρεπε, επί χρόνια, υποκοστολογήσεις ή «σπάσιμο» των παραγγελιών για αποφυγή δασμών. Αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι έως και τα δύο τρίτα των μικροδεμάτων δηλώνονται υποτιμολογημένα.
Με το νέο καθεστώς:
Αύξηση Λειτουργικού Κόστους: Η μετάβαση σε καθεστώς πλήρους τελωνειακού ελέγχου θα αυξήσει τα λειτουργικά κόστη των πλατφορμών και απαιτεί προσαρμογή των τελωνειακών πληροφοριακών συστημάτων.
Περιορισμός Ultra Low Price: Οι αγορές αυτές θα επιβαρυνθούν με δασμούς και τέλη, περιορίζοντας το πλεονέκτημα στην τελική τιμή.
Τέλος Διεκπεραίωσης (Handling Fee): Πέρα από τους δασμούς, προτείνεται η επιβολή ενός ξεχωριστού τέλους διεκπεραίωσης (handling fee) ανά μικροδέμα, ύψους περίπου 2 ευρώ (αν και συζητούνται ποσά μεταξύ 1,5–3 ευρώ). Το τέλος αυτό θα επιβαρύνει τις πλατφόρμες, οι οποίες όμως ενδέχεται να το μετακυλίσουν στους καταναλωτές.
Οι Επιπτώσεις στους Καταναλωτές: Τέλος στα «Ψιλά» Ψώνια
Για τον Έλληνα καταναλωτή, οι αλλαγές θα είναι άμεσα αντιληπτές, καθώς χάνεται το πλεονέκτημα της χαμηλής τιμής, καθιστώντας τις μικρές, μεμονωμένες αγορές σχεδόν ασύμφορες.
Ακόμη και για ένα φθηνό gadget αξίας 5€, η επιβολή δασμού και του σταθερού τέλους διεκπεραίωσης των ~2€ μπορεί να ανεβάσει το τελικό κόστος στα 7-8€, κάνοντάς το λιγότερο ελκυστικό σε σχέση με αντίστοιχο προϊόν από ελληνικό e-shop.
Αύξηση Κόστους σε Πολλαπλές Αποστολές: Όσοι κάνουν πολλές μικρές παραγγελίες θα επιβαρυνθούν από τα πολλαπλά handling fees, ειδικά αν το πακέτο «σπάσει» σε ξεχωριστές αποστολές, με τη χρέωση να μπορεί να φτάσει τα 4, 6 ή και 10 ευρώ.
Καθυστέρηση Παραδόσεων: Ο πλήρης τελωνειακός έλεγχος ενδέχεται να προσθέσει χρόνο στη διαδικασία, με ένα πακέτο που έφτανε σε 10 ημέρες να χρειάζεται πιθανώς τον διπλάσιο χρόνο.
Ποιοι Επηρεάζονται: Η επιβάρυνση θα γίνει πιο αισθητή σε καταναλωτές με χαμηλότερα εισοδήματα που «κυνηγούν» τις πολύ χαμηλές τιμές.
Η «Ανάσα» για το Ελληνικό Εμπόριο
Η μεταρρύθμιση είναι καλοδεχούμενη από τον εμπορικό κόσμο, καθώς οι όροι ανταγωνισμού γίνονται πιο ισότιμοι απέναντι στους εξ ανατολής παίκτες.
Ανταγωνιστικότητα: Τα φθηνά, άμεσα εισαγόμενα προϊόντα δεν θα μπορούν πλέον να διαφεύγουν δασμών, μειώνοντας τη διαφορά τιμής και αναδεικνύοντας την μεγαλύτερη αξία στην εγγύηση, την υποστήριξη, τις επιστροφές και την ταχύτερη παράδοση που προσφέρουν τα ευρωπαϊκά καταστήματα.
Απώλεια Εσόδων: Το ελληνικό εμπόριο έχει πληγεί σημαντικά. Εκτιμάται ότι ο ετήσιος τζίρος των Temu και Shein στην Ελλάδα κυμαίνεται από 528 εκατ. έως 627 εκατ. ευρώ, με την απώλεια δημοσίων εσόδων από φορολογία να εκτιμάται σε 200 εκατ. ευρώ το χρόνο.
Στήριξη Φορέων: Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ) και ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GR.EC.A) στηρίζουν σθεναρά την επιβολή δασμών, ζητώντας να κλείσει η «κερκόπορτα» του αθέμιτου ανταγωνισμού. Ο GR.EC.A μάλιστα είχε ζητήσει τη θέσπιση εθνικού τέλους 7 ευρώ για όλα τα δέματα από τρίτες χώρες, με τα έσοδα να κατευθύνονται στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Ασφάλεια και Τελωνειακή Τεχνολογία
Πέραν των οικονομικών ζητημάτων, η μεταρρύθμιση αντιμετωπίζει κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας και συμμόρφωσης προϊόντων.
Ακατάλληλα Προϊόντα: Η ΕΕ επιδιώκει καλύτερο έλεγχο συμμόρφωσης και ασφάλειας. Είναι ενδεικτικό ότι το 2024, μόλις το 0,0082% των εισαγόμενων προϊόντων ελέγχθηκε για συμμόρφωση.
Νέα Πλατφόρμα Ελέγχου: Σχεδιάζεται η δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής ηλεκτρονικής πλατφόρμας (ως «one stop shop») στα τελωνεία, όπου οι επιχειρήσεις θα εγγράφονται και θα δηλώνουν τα προϊόντα τους. Αυτή η πλατφόρμα θα λειτουργεί ως «κόφτης» για προϊόντα που δεν εναρμονίζονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα (π.χ. ISO, CE standards).
Συνοψίζοντας η νέα τελωνειακή αρχιτεκτονική που αναμένεται να λειτουργήσει εντός του 2026 θα βάλει τέλος στην εποχή των αφορολόγητων αγορών από την Ασία, προστατεύοντας τους Ευρωπαίους καταναλωτές και διασφαλίζοντας δίκαιους όρους για τις εγχώριες επιχειρήσεις.
